Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được triển khai mạnh mẽ trên phạm vi cả nước, thương mại điện tử (TMĐT) tiếp tục được xác định là lĩnh vực tiên phong, giữ vai trò quan trọng trong thúc đẩy phát triển kinh tế số và đổi mới mô hình tăng trưởng. Việc nâng cao năng lực ứng dụng TMĐT cho lực lượng lao động trẻ, đặc biệt là sinh viên các cơ sở đào tạo, được xem là nhiệm vụ quan trọng nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Theo kế hoạch, ngày 02/12/2025, tại thành phố Hải Phòng, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) sẽ phối hợp với Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng tổ chức Hội nghị đào tạo “Nâng cao năng lực ứng dụng và phát triển thương mại điện tử”. Hội nghị dự kiến có sự tham dự của đại diện cơ quan quản lý nhà nước, Ban Giám hiệu nhà trường, đội ngũ giảng viên cùng đông đảo sinh viên, qua đó góp phần lan tỏa kiến thức, nâng cao nhận thức và kỹ năng về TMĐT trong môi trường học đường.
Tại hội nghị, các nội dung dự kiến sẽ tập trung làm rõ vai trò của TMĐT trong bức tranh tổng thể của kinh tế số Việt Nam. Theo các báo cáo đánh giá trong và ngoài nước, kinh tế số khu vực Đông Nam Á đang duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực, trong đó Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường có tiềm năng lớn nhờ quy mô dân số trẻ, mức độ phổ cập Internet cao và sự phát triển nhanh của các nền tảng số.
Hiện nay, tỷ lệ người dùng mạng xã hội tại Việt Nam chiếm khoảng 75% dân số, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các mô hình TMĐT gắn với nội dung số, thương mại dựa trên nền tảng và các hình thức kinh doanh trực tuyến mới. Chỉ số thương mại điện tử Việt Nam (EBI) cho thấy TMĐT đang ngày càng lan tỏa tới khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh cá thể cũng như các nhóm khởi nghiệp.
Trong bối cảnh đó, hội nghị được kỳ vọng sẽ giúp sinh viên nhận diện rõ hơn những cơ hội và thách thức của TMĐT, từ đó định hình tư duy khởi nghiệp và định hướng nghề nghiệp phù hợp với xu thế phát triển của nền kinh tế số.
Một trong những nội dung dự kiến được đề cập tại hội nghị là sự phát triển của hạ tầng phục vụ TMĐT, đặc biệt là logistics và thanh toán điện tử. Những năm gần đây, lĩnh vực bưu chính, chuyển phát ghi nhận mức tăng trưởng ổn định, với sản lượng bưu gửi đạt hàng tỷ kiện mỗi năm, trong đó các đơn hàng TMĐT chiếm tỷ trọng ngày càng lớn.
Bên cạnh đó, hệ thống thanh toán số tại Việt Nam tiếp tục được mở rộng với sự tham gia của nhiều tổ chức trung gian thanh toán, ví điện tử và các giải pháp thanh toán không dùng tiền mặt. Việc triển khai Mobile Money và thúc đẩy thanh toán số được xem là yếu tố quan trọng giúp người dân, doanh nghiệp và người trẻ dễ dàng tiếp cận các dịch vụ tài chính trên môi trường số.
Thông qua hội nghị, sinh viên dự kiến sẽ được cung cấp cái nhìn tổng thể về vai trò của hạ tầng logistics và thanh toán trong chuỗi giá trị TMĐT, từ đó hiểu rõ hơn về cách thức vận hành của hệ sinh thái TMĐT hiện đại.
Theo kế hoạch, hội nghị sẽ dành thời gian phân tích xu hướng mua sắm kết hợp giải trí (Shoppertainment) – một trong những xu hướng nổi bật của TMĐT hiện nay. Hành vi tiêu dùng đang có sự dịch chuyển rõ rệt khi người mua ngày càng ưu tiên tiếp cận thông tin sản phẩm thông qua video ngắn, livestream và các nội dung mang tính tương tác cao.
Các chuyên gia dự kiến sẽ chia sẻ về cách thức các nền tảng số tích hợp hoạt động mua sắm trực tiếp trong nội dung, qua đó rút ngắn hành trình từ tiếp cận thông tin đến quyết định mua hàng. Đây được xem là cơ hội cho các chủ thể kinh doanh mới, trong đó có sinh viên, tham gia thị trường với chi phí gia nhập thấp hơn so với các mô hình truyền thống.
Sinh viên dự kiến sẽ được hướng dẫn các bước cơ bản để khởi tạo kênh bán hàng trực tuyến, lựa chọn sản phẩm phù hợp để thử nghiệm thị trường, đồng thời xây dựng hình ảnh và nội dung truyền thông phù hợp với đối tượng khách hàng mục tiêu.
Nội dung đào tạo tại hội nghị dự kiến sẽ tập trung vào kỹ năng xây dựng và tối ưu hóa nội dung video ngắn phục vụ hoạt động TMĐT. Theo các chuyên gia, nội dung số là yếu tố quan trọng quyết định khả năng tiếp cận khách hàng và hiệu quả chuyển đổi trên các nền tảng số.
Sinh viên dự kiến sẽ được giới thiệu các nguyên tắc xây dựng kịch bản video ngắn, từ việc xác định nhu cầu của người tiêu dùng, xây dựng thông điệp ngắn gọn, đến cách minh họa bằng trải nghiệm thực tế và lời kêu gọi hành động phù hợp. Việc duy trì tần suất đăng tải ổn định và đa dạng hóa hình thức nội dung cũng được nhấn mạnh nhằm tăng mức độ tương tác và xây dựng uy tín lâu dài cho kênh bán hàng.
Trong khuôn khổ hội nghị, mô hình tiếp thị liên kết (affiliate marketing) dự kiến sẽ được giới thiệu như một phương thức tham gia TMĐT phù hợp với sinh viên, đặc biệt trong bối cảnh nguồn vốn khởi nghiệp còn hạn chế. Thông qua việc quảng bá sản phẩm của các đơn vị, doanh nghiệp uy tín, sinh viên có thể tạo thêm thu nhập mà không cần đầu tư lớn vào hàng hóa và logistics.
Tuy nhiên, các nội dung trao đổi cũng sẽ nhấn mạnh yêu cầu về tính minh bạch, trung thực trong hoạt động tiếp thị, đồng thời lưu ý sinh viên cần tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật và quy chế của các nền tảng TMĐT.
Một nội dung quan trọng khác dự kiến được đề cập tại hội nghị là việc nhận diện các rủi ro và hành vi vi phạm phổ biến trong TMĐT. Các chuyên gia sẽ thông tin, cảnh báo về các hành vi như kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, giả mạo thông tin, lừa đảo trên môi trường mạng.
Đặc biệt, trong bối cảnh dự thảo Luật Thương mại điện tử mới dự kiến sẽ tăng cường quản lý đối với hoạt động livestream và tiếp thị liên kết, sinh viên sẽ được khuyến nghị chủ động cập nhật các quy định pháp luật, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về thuế và minh bạch thông tin trong quá trình tham gia kinh doanh trực tuyến.
Thông qua hội nghị, Ban Tổ chức kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao nhận thức, trang bị kiến thức và kỹ năng cơ bản về TMĐT cho sinh viên, qua đó hỗ trợ các cơ sở đào tạo trong việc gắn kết hoạt động giảng dạy với yêu cầu thực tiễn của thị trường lao động và định hướng phát triển kinh tế số của quốc gia.
Hội nghị đào tạo “Nâng cao năng lực ứng dụng và phát triển thương mại điện tử” tại Hải Phòng được kỳ vọng sẽ là hoạt động thiết thực, góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực trẻ có năng lực, trách nhiệm và ý thức tuân thủ pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của TMĐT và kinh tế số Việt Nam trong thời gian tới.
